Οι αγχώδεις διαταραχές περιλαμβάνουν σύνδρομα που χαρακτηρίζονται από νευρικότητα,  ανησυχία, ένταση και ποικίλα σωματικά συμπτώματα. Οι αγχώδεις διαταραχές είναι οι  συνηθέστερες ψυχιατρικές διαταραχές και επηρεάζουν περίπου το 13,6% έως 28,8% των ενηλίκων κατά τη διάρκεια ζωής τους.

Η διαταραχή γενικευμένου άγχους (ΔΓΑ) είναι μία σχετικά συχνή και εξουθενωτική αγχώδης διαταραχή που χαρακτηρίζεται από υπερβολικό άγχος και ανησυχία. Παρόλο που η παθολογική ανησυχία είναι το βασικό χαρακτηριστικό της  ΔΓΑ, οι περισσότεροι ασθενείς  εμφανίζουν πολλαπλά σωματικά συμπτώματα και αυτά είναι συχνά τα συμπτώματα εκδήλωσης. Οι αγχώδεις διαταραχές συγκαταλέγονται μεταξύ των ψυχιατρικών  διαταραχών με το μεγαλύτερο επιπολασμό και κόστος και οδηγούν σε σημαντική λειτουργική εξασθένιση και εξαιρετικά αυξημένη χρησιμοποίηση πόρων υγειονομικής περίθαλψης (Ballenger et al., 2001; Alonso et al., 2004).

ΤΥΠΟΙ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ

Έχουν αναπτυχθεί δύο συστήματα ταξινόμησης και διάγνωσης ψυχικών διαταραχών βάσει κριτηρίων, τα οποία συνήθως χρησιμοποιούνται σε όλο τον κόσμο: 

  • το  σύστημα  που  αναπτύχθηκε  από  την  Αμερικανική  Ψυχιατρική  Εταιρεία  (APA)
  • το σύστημα που αναπτύχθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας  (ΠΟΥ)

Η ICD-10 ταξινομεί όλους τους τύπους νόσων και διαταραχών, συμπεριλαμβανομένων των ψυχικών διαταραχών, ενώ το DSM-IV ταξινομεί μόνο ψυχικές  διαταραχές. Παρόλο που υπάρχουν ορισμένες διαφορές μεταξύ αυτών των 2 συστημάτων  σε ό, τι αφορά την ταξινόμηση των ψυχικών διαταραχών, οι δημιουργοί τους  συνεργάστηκαν και έτσι οι ορισμοί και τα κριτήρια στις περισσότερες περιπτώσεις είναι πανομοιότυπα. Το DSM-IV ταυτοποιεί 12 κατηγορίες αγχωδών διαταραχών, οι οποίες υπάρχουν επίσης στην ICD-10.

Ως κατηγορία, οι αγχώδεις διαταραχές είναι εξίσου συχνές με ή ακόμη πιο συχνές διαταραχές διάθεσης (που περιλαμβάνουν μείζονα  καταθλιπτική   διαταραχή   ΜΚΔ). 

Α. ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΠΑΝΙΚΟΥ. 

Το βασικό χαρακτηριστικό της διαταραχής πανικού είναι οι επανεμφανιζόμενες, μη  αναμενόμενες κρίσεις σοβαρού άγχους (πανικού), γνωστές ως κρίσεις πανικού.

Β. ΑΓΟΡΑΦΟΒΙΑ.

Η αγοραφοβία είναι συχνή σε ασθενείς με διαταραχή πανικού και συνήθως  αναπτύσσεται    ως απόκριση στις κρίσεις πανικού. Το βασικό χαρακτηριστικό της αγοραφοβίας είναι η εκδήλωση άγχους όταν το άτομο βρίσκεται σε χώρους ή σε καταστάσεις από όπου η  διαφυγή ενδεχομένως να είναι δύσκολη ή όπου μπορεί να μην είναι διαθέσιμη η παροχή βοήθειας σε περίπτωση μη αναμενόμενης κρίσης πανικού ή συμπτωμάτων που  προσομοιάζουν κρίσεις πανικού. Η αγοραφοβία τυπικά αρχίζει να εκδηλώνεται με μια  σειρά από μη αναμενόμενες κρίσεις πανικού.   

Γ. ΕΙΔΙΚΗ ΦΟΒΙΑ.

Βασικό χαρακτηριστικό της ειδικής φοβίας είναι ο επίμονος φόβος που εκδηλώνει ένα   άτομο όσον αφορά σαφώς διακριτά, συγκεκριμένα αντικείμενα ή καταστάσεις. Οι ενήλικες που πάσχουν από ειδική φοβία αναγνωρίζουν ότι ο φόβος τους είναι υπερβολικός ή  παράλογος. (Wittchen et al. 2001).

Δ. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΓΧΩΔΗΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ.

Βασικό χαρακτηριστικό της κοινωνικής αγχώδους διαταραχής (κοινωνικής φοβίας) είναι  ένας επίμονος φόβος όσον αφορά τις κοινωνικές καταστάσεις ή τις καταστάσεις,  όπου το άτομο καλείται να επιτελέσει κάποια δραστηριότητα μπροστά σε κόσμο, κατά  τις οποίες ενδεχομένως να προκύψει αμηχανία. Ο φόβος του ατόμου να τεθεί υπό ενδελεχή εξέταση, οδηγεί στην αποφυγή των κοινωνικών καταστάσεων και επηρεάζει σημαντικά τις   καθημερινές δραστηριότητες, την επαγγελματική λειτουργικότητα ή την κοινωνική ζωή του

Ε. ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟ ΣΤΡΕΣ.

Η διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) περιλαμβάνει την έναρξη των  χαρακτηριστικών συμπτωμάτων μετά την έκθεση σε ένα τραυματικό γεγονός. Στα  χαρακτηριστικά συμπτώματα της διαταραχής αυτής περιλαμβάνονται τα εξής:     

  • επίμονη ανάκληση του τραυματικού γεγονότος μέσω αναμνήσεων, ονείρων
  • επίμονη σωματική ή συναισθηματική αποφυγή ερεθισμάτων  που συνδέονται με το τραύμα    
  • πάγωμα της γενικής ανταπόκρισης
  • αποφυγή σκέψεων ή διαλόγων σχετικά με το τραύμα ή αίσθημα αποκοπής από τους άλλους     
  • επίμονα συμπτώματα αυξημένης διέγερσης, όπως ανεπαρκής ύπνος, δυσκολία συγκέντρωσης ή υπερβολική φοβική αντίδραση 

ΣΤ. ΙΔΕΟΨΥΧΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ.

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΨΔ) χαρακτηρίζεται από έμμονες ιδέες και  ιδεοληψίες Οι  έμμονες  ιδέες  είναι  επίμονες  σκέψεις, παρορμήσεις ή εικόνες τις οποίες το άτομο βιώνει κάποια στιγμή,  συνήθως ως δυσάρεστες και ακατάλληλες, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης της  διαταραχής, οι οποίες προκαλούν χαρακτηριστικό  άγχος ή δυσφορία. Η ΔΓΑ χαρακτηρίζεται από  υπερβολικό και επίμονο άγχος και ανησυχία όσον αφορά διάφορες πλευρές  της ζωής. Τα  ειδικά  συμπτώματα  που  χαρακτηρίζουν τη ΔΓΑ      περιλαμβάνουν: νευρικότητα, ένταση, ευερεθιστότητα, κόπωση, διαταραχές του ύπνου, εφίδρωση, ζάλη, αίσθημα  παλμών, ανακάτεμα στο στομάχι και δυσκολία συγκέντρωσης

Ζ. ΑΓΧΟΣ.

Σύμφωνα με τον αρκετά διαδομένο ορισμό, άγχος είναι το αυτόνομο, οργα­νωμένο σύνολο αντιδράσεων – που είναι χαρακτηρι­στικά διαφορετικό για κάθε οργανισμό – απέναντι στον ερεθισμό από κάποιο βλαπτικό αίτιο. Το σύνολο αυτό των αντιδράσεων αλλάζει από άτομο σε άτομο. Σαν βλαπτικό αίτιο θεωρείται μία εξωτερική δύναμη (π.χ. ηλεκτρικό ρεύμα), που προκαλεί τοπική βλάβη στους ιστούς, η οποία μπο­ρεί να γίνει αντιληπτή από το Εγώ, και, όταν είναι αρκετά δυνατή, μπορεί να προκαλέσει καταστροφή του ιστού. Η μη εξαρτημένη αντίδραση σε βλαπτικά ερεθίσματα έχει σε γενικές γραμμές τόσο κινητικές όσο και αυτόνομες παραμέτρους. Μη εξαρτημένες, αυτόνομες αντιδράσεις, όμοιες μ’ αυτές που δημιουργούν τα βλαπτικά ερεθίσματα, μπορεί να προκαλέσουν και άλλες δυνάμεις, π.χ. ακουστικά ερε­θίσματα μεγάλης έντασης ή καταστάσεις αντιφατι­κών ερεθισμάτων. Αυτές είναι καταστάσεις κατά τις οποίες ερεθίζονται ταυτόχρονα δυνατές ενεργητικές τάσεις, που είναι ασυμβίβαστες μεταξύ τους.

ΠΗΓΗΑλεξάνδρα Αναμουρλίδη

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ