Μπορεί ένα μικρό «digital detox» να αλλάξει την ψυχική μας υγεία;
Μια νέα αυστριακή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο BMC Medicine (2025) αποδεικνύει πως η μείωση του χρόνου στο smartphone σε λιγότερες από δύο ώρες την ημέρα μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη διάθεση, τον ύπνο και τα επίπεδα στρες.
Η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης Krems πραγματοποίησε ένα τυχαιοποιημένο ελεγχόμενο πείραμα (RCT) σε 111 υγιείς φοιτητές ηλικίας 18–29 ετών.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες:
η ομάδα παρέμβασης περιόρισε τη χρήση smartphone σε ≤2 ώρες ημερησίως για τρεις εβδομάδες,
ενώ η ομάδα ελέγχου συνέχισε τη συνήθη χρήση.
Κατά τη διάρκεια και μετά το πείραμα, οι ερευνητές αξιολόγησαν δείκτες όπως στρες, ύπνος, ευεξία και καταθλιπτικά συμπτώματα μέσω διεθνώς αναγνωρισμένων ψυχομετρικών εργαλείων (PHQ-9, PSQ, ISI, WHO-5).
Τα αποτελέσματα: λιγότερο κινητό, καλύτερη ψυχική υγεία
Μετά από μόλις τρεις εβδομάδες, οι συμμετέχοντες που περιόρισαν τη χρήση του κινητού παρουσίασαν:
27% μείωση στα καταθλιπτικά συμπτώματα
16% μείωση στα επίπεδα στρες
18% βελτίωση στην ποιότητα του ύπνου
14% αύξηση στην αίσθηση ευεξίας
Όσοι ακολούθησαν πιστά το όριο των δύο ωρών την ημέρα είχαν ακόμη πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα — έως και 40% βελτίωση σε δείκτες διάθεσης και ύπνου.
Τι σημαίνουν αυτά τα ευρήματα
Η μελέτη δείχνει πως υπάρχει αιτιώδης σχέση (και όχι απλή συσχέτιση) ανάμεσα στον χρόνο οθόνης και την ψυχική υγεία.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η μείωση του χρόνου μπροστά στην οθόνη οδηγεί σε βελτιωμένο ύπνο, λιγότερο στρες και αυξημένο αίσθημα ευεξίας, ακόμη και σε νεαρούς ενήλικες χωρίς διαγνωσμένες ψυχικές διαταραχές.
Ωστόσο, σημειώνουν και κάτι ενδιαφέρον:
Μετά τη λήξη του προγράμματος, ο χρόνος οθόνης επανήλθε γρήγορα στα αρχικά επίπεδα — γεγονός που δείχνει πόσο δύσκολο είναι να διατηρήσουμε την αλλαγή χωρίς συνεχή υποστήριξη.
Γιατί μας αφορά όλους
Με πάνω από 5,6 δισεκατομμύρια χρήστες smartphone παγκοσμίως και μέσο ημερήσιο χρόνο οθόνης που ξεπερνά τις 3 ώρες και 45 λεπτά, η υπερβολική χρήση κινητού έχει γίνει κομμάτι της καθημερινότητάς μας.
Η νέα αυτή μελέτη μάς υπενθυμίζει ότι λίγη “ψηφιακή αποτοξίνωση” μπορεί να λειτουργήσει σαν θεραπεία για το μυαλό μας.
Πρακτικές συμβουλές για λιγότερη οθόνη
Ορίστε όρια χρόνου στις εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης.
Κρατήστε το κινητό εκτός υπνοδωματίου.
Αντικαταστήστε το scrolling με βόλτα, διάβασμα ή συζήτηση.
Δοκιμάστε να μειώσετε τη χρήση σταδιακά — ακόμη και μία ώρα λιγότερη την ημέρα μπορεί να κάνει τη διαφορά.
Η μελέτη των Pieh και συνεργατών έρχεται να επιβεβαιώσει κάτι που όλοι υποψιαζόμαστε:
Η μείωση του χρόνου στο smartphone δεν είναι απλώς «αποτοξίνωση» από την τεχνολογία — είναι επένδυση στην ψυχική μας υγεία.
Πηγή: Pieh, C., Humer, E., Hoenigl, A., Schwab, J., Mayerhofer, D., Dale, R., & Haider, K. (2025). Smartphone screen time reduction improves mental health: a randomized controlled trial. BMC medicine, 23(1), 107.
